Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι μια οικογένεια ευρωπαϊκών δημοκρατικών χωρών, οι οποίες έχουν δεσμευτεί να συνεργάζονται για την ειρήνη και την ευημερία. Η ΕΕ δεν είναι ένα κράτος που επιδιώκει να υποκαταστήσει τα υπάρχοντα κράτη ούτε απλώς ένας οργανισμός για τη διεθνή συνεργασία. Η ΕΕ είναι όντως μοναδική. Τα κράτη μέλη της έχουν θεσπίσει κοινά θεσμικά όργανα στα οποία εκχωρούν ορισμένες εξουσίες τους, έτσι ώστε να είναι δυνατόν να λαμβάνονται δημοκρατικές αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για συγκεκριμένα θέματα κοινού ενδιαφέροντος.

Οι ιστορικές ρίζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανάγονται στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιδέα για την ένωση αυτή γεννήθηκε από την αποφασιστικότητα των Ευρωπαίων να αποτρέψουν την επανάληψη ενός παρόμοιου αιματηρού και καταστροφικού πολέμου. Κατά τα πρώτα έτη της ΕΕ, η συνεργασία αναπτύχθηκε μεταξύ έξι κρατών και αφορούσε κυρίως το εμπόριο και τα οικονομικά θέματα. Σήμερα, η ΕΕ αποτελείται από 27 χώρες με πληθυσμό 501 εκατ. και ασχολείται με ευρύ φάσμα θεμάτων άμεσου ενδιαφέροντος για την καθημερινή ζωή.

Η Ευρώπη είναι μια ήπειρος με πολλές διαφορετικές παραδόσεις και γλώσσες, αλλά και με κοινές αξίες όπως η δημοκρατία, η ελευθερία και η κοινωνική δικαιοσύνη. Η ΕΕ προασπίζει τις αξίες αυτές. Προωθεί τη συνεργασία μεταξύ των λαών της Ευρώπης επιδιώκοντας την ενότητα, ενώ συγχρόνως διαφυλάσσει την πολυμορφία και διασφαλίζει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στους πολίτες.

Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από όλο και μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση κατά τον 21ο αιώνα, κάθε ευρωπαίος πολίτης θα πρέπει, σήμερα περισσότερο από ποτέ, να συνεργάζεται με πολίτες άλλων χωρών σε ένα πνεύμα φιλοπραγμοσύνης, ευρύτητας αντιλήψεων και αλληλεγγύης.

Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγεται κάθε πέντε έτη από τους πολίτες της Ευρώπης προκειμένου να εκπροσωπεί τα συμφέροντά τους.  

Το σημερινό Κοινοβούλιο, που εκλέχτηκε τον Ιούνιο του 2009, αποτελείται από 736 μέλη από το σύνολο των 27 χωρών της ΕΕ. Περίπου το ένα τρίτο των μελών αυτών είναι γυναίκες.

Tο κύριο καθήκον του Κοινοβουλίου είναι να εγκρίνει την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Για τον εν λόγω τομέα είναι από κοινού αρμόδιο με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι προτάσεις για νέες νομοθετικές ρυθμίσεις προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο είναι επίσης από κοινού αρμόδια για την έγκριση του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ που ανέρχεται σε 100 δισεκατ. ευρώ.

Στις εξουσίες του Κοινοβουλίου συγκαταλέγεται η δυνατότητα ανάκλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (MEΚ) δεν ανήκουν σε εθνικούς συνασπισμούς, αλλά σε επτά πολιτικές ομάδες πανευρωπαϊκού χαρακτήρα. Οι μεγαλύτερες από αυτές είναι το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (χριστιανοδημοκράτες) και έπονται οι σοσιαλιστές, οι φιλελεύθεροι και οι πράσινοι. Στο πλαίσιό τους, τα ΜΕΚ αντιπροσωπεύουν όλες τις απόψεις για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, από τις έντονα φιλοομοσπονδιακές έως τις ανοικτά ευρωσκεπτικιστικές.

Οι βασικές σύνοδοι του Κοινοβουλίου πραγματοποιούνται στο Στρασβούργο και ορισμένες άλλες στις Βρυξέλλες. Οι εργασίες διεξάγονται στις 23 επίσημες γλώσσες της ΕΕ όπως και σε όλα τα υπόλοιπα όργανα της ΕΕ.  

Το Κοινοβούλιο εκλέγει τον ευρωπαίο διαμεσολαβητή, ο οποίος διερευνά καταγγελίες που υποβάλλονται από πολίτες σχετικά με περιπτώσεις κακής διοικητικής πρακτικής από μέρους των οργάνων της ΕΕ.  

O Jerzy Buzek  είναι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

To Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης - παλαιότερα γνωστό ως Συμβούλιο των Υπουργών - είναι από κοινού αρμόδιο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την έγκριση της νομοθεσίας ενώ είναι επίσης υπεύθυνο για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων. Το Συμβούλιο έχει επίσης την κύρια αρμοδιότητα για τις ενέργειες της ΕΕ στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας, καθώς και σε ορισμένα θέματα δικαιοσύνης και ελευθεριών.

Tο Συμβούλιο συγκροτείται από τους υπουργούς των εθνικών κυβερνήσεων όλων των χωρών της ΕΕ. Στις συνεδριάσεις παρευρίσκονται οι υπουργοί που είναι υπεύθυνοι για τα θέματα προς συζήτηση: υπουργοί εξωτερικών, υπουργοί εθνικής οικονομίας και οικονομικών, υπουργοί γεωργίας κλπ.

Κάθε χώρα διαθέτει συγκεκριμένο αριθμό ψήφων στο Συμβούλιο ο οποίος αντικατοπτρίζει τον αριθμό του πληθυσμού της, αν και η στάθμιση ευνοεί τις μικρότερες χώρες. Οι περισσότερες αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία, αλλά απαιτείται ομοφωνία για ορισμένα ευαίσθητα ζητήματα σε τομείς όπως η φορολογία, το άσυλο, η μετανάστευση, ή η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας.  

Οι πρόεδροι ή/και οι πρωθυπουργοί των κρατών μελών συνέρχονται ως Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μέχρι τέσσερις φορές τον χρόνο. Σε αυτές τις επονομαζόμενες "συνόδους κορυφής" χαράσσεται η γενική πολιτική της ΕΕ.  

H Catherine Ashton εκπροσωπεί τη διπλωματία της ΕΕ, ως Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσωπεί και υπερασπίζεται τα συμφέροντα της Ένωσης στο σύνολό της και είναι ανεξάρτητη από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Συντάσσει προτάσεις για νέες ευρωπαϊκές νομοθετικές πράξεις, τις οποίες υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Διαχειρίζεται το καθημερινό έργο της εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ και της δαπάνης των κονδυλίων της. Η Επιτροπή παρακολουθεί επίσης τη συμμόρφωση όλων προς τις ευρωπαϊκές συνθήκες και την ευρωπαϊκή νομοθεσία, δύναται δε να στραφεί κατά των παραβατών παραπέμποντάς τους, εφόσον χρειαστεί, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.  

Η Επιτροπή αποτελείται από 27 μέλη άνδρες και γυναίκες - ένα από κάθε χώρα της ΕΕ. Στο έργο τους επικουρούνται από περίπου 24.000 υπαλλήλους, οι περισσότεροι από τους οποίους εργάζονται στις Βρυξέλλες.  

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής επιλέγεται από τις κυβερνήσεις της ΕΕ και εγκρίνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι υπόλοιποι επίτροποι διορίζονται από τις εθνικές τους κυβερνήσεις σε συνεννόηση με τον επιλεγέντα Πρόεδρο, πρέπει δε να λάβουν την έγκριση του Κοινοβουλίου. Οι επίτροποι δεν αντιπροσωπεύουν τις κυβερνήσεις των χωρών από τις οποίες προέρχονται. Ο καθένας από αυτούς είναι αρμόδιος για συγκεκριμένο τομέα πολιτικής της ΕΕ.  

Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής διορίζονται για περίοδο πέντε ετών η οποία συμπίπτει με την περίοδο για την οποία έχει εκλεγεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.    

O José Manuel Barroso  ηγείται του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ, ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.




  

Ο ρόλος του Δικαστηρίου είναι να διασφαλίζει ότι η νομοθεσία της ΕΕ ερμηνεύεται και εφαρμόζεται κατά τον ίδιο τρόπο σε όλες τις χώρες της ΕΕ και, ως εκ τούτου, ότι οι νομοθετικές ρυθμίσεις είναι οι ίδιες για όλους. Το Δικαστήριο διασφαλίζει για παράδειγμα ότι τα εθνικά δικαστήρια δεν εκδίδουν διαφορετικές αποφάσεις για το ίδιο θέμα. Επίσης, φροντίζει ώστε τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα θεσμικά όργανα να εφαρμόζουν ότι τους υπαγορεύει ο νόμος. Το Δικαστήριο εδρεύει στο Λουξεμβούργο και απαρτίζεται από ένα δικαστή από κάθε κράτος μέλος

To Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει ότι οι πόροι της ΕΕ οι οποίοι προέρχονται από τους φορολογούμενους χρησιμοποιούνται κατά τρόπο νόμιμο, οικονομικά αποδοτικό και για τον σκοπό που προορίζονται. Το Ελεγκτικό Συνέδριο εδρεύει στο Λουξεμβούργο και δύναται να πραγματοποιήσει έλεγχο σε κάθε οργανισμό, φορέα ή επιχείρηση που διαχειρίζεται κονδύλια της ΕΕ.

Tα 344 μέλη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής εκπροσωπούν ευρύ φάσμα συμφερόντων: από τους εργοδότες έως τους συνδικαλιστές, από τους καταναλωτές έως τους οικολόγους. Πρόκειται για συμβουλευτικό σώμα το οποίο γνωμοδοτεί για τις προτεινόμενες αποφάσεις της ΕΕ στους τομείς της απασχόλησης, των κοινωνικών δαπανών, της επαγγελματικής κατάρτισης κλπ.

H γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών ζητείται πριν ληφθούν αποφάσεις της ΕΕ που έχουν άμεσες συνέπειες σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο σε τομείς όπως οι μεταφορές, η υγεία, η απασχόληση, ή η εκπαίδευση. Τα 344 μέλη της είναι συνήθως περιφερειάρχες ή δήμαρχοι.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα , με έδρα τη Φραγκφούρτη, είναι επιφορτισμένη με τη διαχείριση του ευρώ - και καθορίζει για παράδειγμα το ύψος των επιτοκίων. Κύριος στόχος της είναι η εξασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, έτσι ώστε η ευρωπαϊκή οικονομία να μην πλήττεται από πληθωρισμό. Η τράπεζα λαμβάνει τις αποφάσεις της ανεξάρτητα από κυβερνήσεις και λοιπούς φορείς. Πρόεδρός της είναι ο Jean - Claude Trichet .

H Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χορηγεί πιστώσεις για σχέδια ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, κυρίως στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές. Χρηματοδοτεί, για παράδειγμα, σχέδια υποδομών, όπως σιδηροδρομικές συνδέσεις, αυτοκινητοδρόμους, αεροδρόμια ή περιβαλλοντικά σχέδια. Ακόμη, χορηγεί πιστώσεις για επενδύσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η τράπεζα αυτή, που εδρεύει στο Λουξεμβούργο, χορηγεί επίσης δάνεια σε χώρες υποψήφιες για προσχώρηση και σε αναπτυσσόμενες χώρες. Επειδή η τράπεζα αυτή είναι ιδιοκτησία των κυβερνήσεων της ΕΕ, δύναται να αντλεί κεφάλαια και να χορηγεί δάνεια με ευνοϊκούς όρους.